به گزارش «سراج24»، 14 اوت سالروز پایان یافتن جنگ 33 روزه رژیم غاصب صهیونیستی و حزب الله لبنان است. جنگی نابرابر که در آن صهیونیستها از بمبهای فسفری و خوشهای بر علیه شهروندان لبنانی استفاده کردند. در این جنگ بیش از چهار میلیون هشتصدهزار بمب خوشهای بر علیه لبنان استفاده شد. این در حالی است که حزب الله تنها با چهارهزار موشک توانست صهیونیستهای خاک فلسطین را به وحشت بیاندازد. هرچند دو طرف جنگ خود را به عنوان پیروز نبرد معرفی کردند اما موشکهای حزب الله لبنان که شهرکهای صهیونیست نشین را مورد حمله قرار دادند اهرم فشار اصلی برای پایان این جنگ بود.
مستندسازان ایرانی با حضور در لبنان در اولین روزهای آغاز این جنگ و ثبت جنایات صورت گرفته با دوربینهای خود توانستند نقش موثری در ضبط حقایق و وقایع این نبرد داشته باشند. مجید کلهر، رضا برجی، وحید فرجی، مرتضی شعبانی، جواد رمضان نژاد، سعید ابوطالب، محمد صراف، محمدرضا محمدی نجات، حسین مهدویان و محمدحسین نوروزی از جمله مستندسازانی بودند که در جنگ 33 روزه لبنان که به جنگ تموز نیز مشهور است حضور داشتند.
مجید کلهر تصویربردار یکی از نخستین مستندهایی است که درباره این جنگ در لبنان فیلمبرداری شد. «سواحل اشک و زیتون» به کارگردانی رضا برجی و تصویربرداری مجید کلهر و وحید فرجی یکی از نخستین مستندهایی است که با هدف نشان دادن حقایق جنگ «تموز» ساخته شد. «رضا برجی» عکاس و فیلمساز مشهور جنگ، رکوردار سفر به مناطق بحرانی و جنگی جهان است. او تاکنون به عنوان خبرنگار، عکاس، فیلمبردار و مستندساز در 14 جنگ معاصر نظیر جنگ تحمیلی عراق و ایران، جنگهای افغانستان، قره باغ، کشمیر، چچن، بوسنی و هرزگوین، عراق و آمریکا، کوزوو، لبنان، سودان، سومالی و ... حضور داشته است.
مجید کلهر در گفتوگو با خبرنگار تسنیم درباره مشکلات ساخت مستند «سواحل اشک و زیتون» گفت: ما اولین تیمی بودیم که به عنوان مستندساز ایرانی وارد خاک لبنان شدیم. البته پیش از ما محمدی نجات و تعدادی از خبرنگاران و عکاسان شبکههای خبری در لبنان حضور داشتند. ما در بیروت ساکن بودیم و در آنجا به ساخت مستند میپرداختیم. بعد از مدتی با وحید فرجی به رضا برجی اعتراض کردیم و از او خواستیم به جنوب لبنان که محل اصلی جنگ بود برویم. برجی قبول کرد و ما با وسیله نقلیهای که حامل گالنهای بنزین برای شبکههای صدا و سیما بود به جنوب لبنان رفتیم.
وی افزود: در لبنان تیم مستندسازی ما شامل سه مستندساز ایرانی و یکی از دوستهای لبنانی من بود. یکی از حسنهایی که گروه ما داشت این بود که توانستیم به دو گروه دو نفره تقسیم شویم و هم حوادث بیروت و هم حوادث جنوب لبنان را پوشش دهیم.
وحید فرجی مستندساز جنگی دیگری است که درباره فیلم مستند «جنگ پنهان» که ماجرای استفاده وسیع اسرائیل از بمبهای خوشهای در جنگ 33 روزه را روایت میکند با خبرنگار فرهنگی خبرگزاری تسنیم گفتوگو کرد. او دراین باره گفت: بعد از پایان جنگ 33 روزه گروههایی برای خنثی سازی بمبهای باقی مانده از جنگ «تموز» به لبنان آمدند. این گروهها تحت نظر سازمان ملل فعالیت میکردند. در یکی از گزارشهایی که این گروه منتشر کرده است و به تایید سازمان ملل نیز رسیده است، استفاده اسرائیل از 4 میلیون و هشتصد هزار بمب خوشهای در جنگ 33 روزه تایید شده است.
وی درباره نحوه عملکرد بمبهای خوشهای گفت: بمبهای خوشهای دارای مخازنی است که در آنها صدها بمب کوچک قرار میگیرد. در گلولههای مخصوص تانک حدود 80 بمب و در مخزنهای بمب هواپیماها حدود 600 بمب کوچک جا میشوند. استفاده از این بمبها آنقدر وسیع بود که پس از گذشت سالها از پاکسازی خاک لبنان توسط گروههای خنثی سازی بمب، هنوز هم لبنانیها قربانی این بمبها میشوند. چند روز پیش خبر شهادت یک جوان لبنانی به دلیل انفجار یک بمب خوشهای بعد از هفت سال را شنیدم.
فرجی اضافه کرد: در زمان جنگ خانهها، مزارع، باغهای زیتون و اطراف خانهها و جادهها پر از بمبهای خوشهای بود. در جنوب لبنان جایی وجود نداشت که عاری از این بمبها باشد. در فیلم «جنگ پنهان» با مردی صحبت میکردم که برادر و پسرش را دقیقا یک ساعت از پایان جنگ از دست داده بود. خود او نیز به دلیل وجود بمبهای خوشهای در باغچه خانهاش بشدت مجروح شده بود. در فیلم «جنگ پنهان» با یکی از چندین گروهی که برای خنثی سازی بمب به لبنان آمده بودند همراه شدیم. آنها از چگونگی خنثی سازی و خطرت این کار میگفتند. در این فیلم با افراد آسیب دیده از بمبهای خوشهای مصاحبه شده است. یکبار در یکی از این گروهها حادثهای رخ داد و یک بمب خوشهای منفجر شد. بر اثر این انفجار یک نفر کشته شد و یک نفر دیگر به کما رفت. وقتی به تهران برگشتیم متوجه شدیم که او نیز شهید شده است.
وی همچنین از عملکرد مسئولین صدا و سیما در قبال مستندهای جنگ انتقاد کرد و گفت: نگاه درستی به مستند جنگ وجود ندارد و ما همیشه در این زمینه مشکل داریم. این فیلمها در شرایط سختی ساخته میشوند و همیشه قربانی عملکر مسئولین هستند. «جنگ پنهان» قرار بود در ساعت 10 صبح پخش شود که با رایزنیهای بسیار زمان پخش را به ساعت 16 منتقل کردیم. با اینکه زمان پخش این مستند تنها48 دقیقه است اما 15 دقیقه تبلیغ مابین صحبتهای من و پخش مستند نمایش داده شد. در میان مستندهم 5 دقیقه تبلیغات بازرگانی نشان داده شد.
«لبنان 2006» مستند دیگری است که کارگردانی آن را محمد صراف به عهده دارد. او در گفتوگو با خبرنگار فرهنگی خبرگزاری تسنیم درباره ساخت این مستند گفت: جنگ که شروع شد دو گروه از روایت فتح به لبنان رفت. گروه اول را من و امیرحسین نوروزی تشکیل میدادیم. گروه دوم مرتضی شعبانی و صیفی بودند. «لبنان 2006» داستان گروهی است که در پارک صنایع بیروت جمع شده بودند و مردم آسیب دیده از بمبارانها را ساماندهی میکردند. ما به مدت 14 روز از هشتم تا بیستم جنگ آنجا بودیم و فیلمبرداری میکردیم. تدوین این فیلم یک ماه طول کشید.
وی در تشریح سختی ساخت این کار گفت: ما در بیروت فیلم میساختیم. رفتن به جنوب لبنان با محدودیتهایی همراه بود. یکبار هنگامی که میخواستیم به سمت جنوب لبنان برویم در منطقه صیدا، دروزیها ما را اسیر کردند. آنها از مخالفان حزب الله بودند. آنها میخواستند ما را با خود ببرند که ارتش لبنان سررسید. آنها ما را از دروزیها گرفتند و به بیروت آوردند و آزادمان کردند. در بیروت نیز نمیتوانستیم به همه جا برویم. منطقه زاهیه به شدت زیر آتش صهیونیستها بود ولی ما توانستیم از آنجا فیلم بگیرم. در این منطقه بودیم که هواپیماهای اسرائیلی حمله کردند و شروع به بمباران شهر کردند.
صراف با تاکید بر اینکه به مستندهای ساخته شده در این جنگ هیچ توجهی نشد افزود: شرایط ساخت فیلم در آنجا به گونهای سخت بود که شبکه بیبیسی کارشناسی را فرستاده بود تا برآورد کند چگونه میتوان در این موقعیت فیلم مستند ساخت.
«12 تموز» ساخته سعید ابوطالب، «زینب» به کارگردانی مرتضی شعبانی، «روی جاده» ساخته محمدرضا محمدی نجات، «سه سوی میدان جنگ» ساخته حسین مهدویان و «ربیع زینب» ساخته جواد رمضاننژاد از جمله مستندهای دیگری هستند که مستندسازان ایرانی درباره جنگ 33 روزه ساخته اند.
